Nowogródzki Okręg AK Nów w fotografii

Opis

Nowogródzki Okręg Armii Krajowej należy do najciekawszych, a jednocześnie do niedawnanajsłabiej zbadanych wielkich jednostek organizacyjnych Polskiego Państwa Podziemnego.

Na ziemi nowogródzkiej rozgrywały się wydarzenia związane z walką z dwomawrogami wolności naszego kraju aparatem okupacyjnym narodowosocjalistycznejIII Rzeszy Niemieckiej oraz komunistyczną partyzantką sowiecką, a po lipcu 1944 r.z Wojskami Wewnętrznymi NKWD i aparatem administracyjnym nowego okupantaZwiązku Sowieckiego. Walka ta charakteryzowała się ogromną dynamiką i zaciętością.

Polską akcję oddziałów partyzanckich uruchomiono tu znacznie wcześniej niżw pozostałych okręgach AK. To właśnie jej działania budowały swoistą akowskąlegendę kresów północno-wschodnich. Tutaj też podejmowano wielokrotnie, zgodniez rozkazami KG AK, daremne próby unormowania stosunków z partyzantką sowiecką,a także oddolne lokalne inicjatywy zawieszenia broni z Niemcami. Każdy obwód(ośrodek), każdy batalion partyzancki Nowogródzkiego Okręgu AK zasługuje naodrębne opracowanie. Prac takich powstało jednak na przestrzeni dziesięcioleci niewiele,dosłownie kilka. Odtwarzanie dziejów nowogródzkiej AK z garści zachowanych rozkazówKomendy Okręgu, sprawozdań z akcji dywersyjno-partyzanckiej i innych materiałówwytworzonych w różnych ogniwach konspiracji może kojarzyć się z rekonstruowaniemrozbitej starej mozaiki. Warto jednak podejmować ten wysiłek, by ratować od zapomnieniapamięć o walce kresowych akowców, która w dzisiejszej Polsce jest tak mało znana.